Eupener Mundart: Winterschlussverkauf und Sprachreichtum

Siegfried Theissen beschäftigt sich mit dem Winterschlussverkauf. Weitere Themen in der Sendung am 14. Januar sind die Herkunft verschiedener Redewendungen, der Sprachreichtum des Plattdeutschen und Vertélltjere rund um Brikétts, Schiiloupe und Äpakke. Musikalisch geht es um "Maklott" und "Mitz änn Möschke".

Mundart-Moderator Siegfried Theissen

Mundart-Moderator Siegfried Theissen

Nou hannt fer héï ä Bällje allt twéï Wéëke Winterschlussverkauf. Datt Téjaater vängt jo ömmer derr öschte Januaar aa, änn Oëke éss et e paar Wéëke schpiëder. Da wäärde obänns vöël Saakes, wi Kléjaasche änn Schoun, vöël bélleger. Mä hadd-er alld ens övver datt Woërt Winterschlussverkauf nogedaët ? Wisuë Winterschlussverkauf ? Der Waïnter hatt toch allösch vöër en Wéëk aagevange änn duurt nog béss ä gene Märrts !

Änn métt terr Sommerschlussverkauf éss genau etsällvde : dé vängt oug der öschte Juuli aa, änn da duërt terr Soëmer ouch noch bo dréï Monnt. Dadd éss, äss wänn me Tsännterkloës ä gene Säptämmber viërde, änn Kréssmes ä gene Oktoober. Allsuë, di haue-n-es opp terr Nöll ! Mä trökk no dé Winterschlussverkauf ! Wänn derr Waïnter taatsächlech verbéï wüër, da köss me verschtoë, datt ti dékke Pulloovere, di nog ä gen Pottigge hange bléëve sönnt, änn di me norrmaal alösch wérr nääks Joër verkoupe köss, nou vöël bélleger wüëre, waïl nääks Joër kömmt beschéër en aïnder Moude. Mä esu éss et neet : dé dékke Pulloover, dé me sech nou ä gene Uutferkoop géllt, wéll me need allösch nääkste Waïnter draa, mä nou diräkkt.

Wi éss tatt Sissteem nou oppkoëme ? Vanaa Aavang Fébruwaar, wänn derr Winterschlussverkauf ferbéï éss, wélle de Geschäfftslü allt te Waar vöër et Fröüjoër verkoupe, änn ene Monnt schpiëder allt vöër derr Soëmer, änn davöër mott Plaatsch gemakkt wäärde, änn motte di Waïntersaakes eruut. Davöër wäärde di ouch föël bélleger verkoët. Datt fängd aa métt twintech, dréssech Protsännt änn géït ta de léttste Wéëk béss ättech Protsännt.

Nou schtéll ech mech waal en Vroëch : wi éss et mäülech dadd ene Geschäfftsmanne sinn Waar métt ättech Protsännt Rabatt ferkoupe ka ? E döscht jo need bélleger verkoupe äs derr Priis, dé e betallt hatt béï et Äkoupe. Davöër gödd-et näämleg e Gesätts. Da sänn eg märr dréï Mäülechkéïte, ömm datt te ärrklääre:

  • Öschtens, wänn esu Geschäfft ättech Protsännt Rabatt géëve ka, oëne Pännege te verléïse, da motte se wännestens haundert Protsännt ferdéïne, änn beschéër noch mië. Mii Modder saad ömmer, esuë lang Geschäfft (änn da tséggde se obb ene Vänger) éss mië, wi esuë lang wérreke (änn dabéï tséggde se opp höëre Ärrem). Wänn mii Vadder noch lävvde, hé dé gesaat : Da sitt me-n-ens, watt ti Kadétte verdéïne ! Datt sönnt tesällevde, di klaage, datt se schpiëder märr nüühaundert Ööro Pännsjuën krijje änn dabéi vergéëte, datt se métt terr Verdénnst fa hönn hönn Geschäfft, en ganntse Ré Huuser off Apparrtemännte gegouwe hannt.
  • Twéïdens : ättech Protsännt opp watt föër ene Priis ? Derr réchtege Priis va vöër derr Winterschlussverkauf ovv ene Priss, dé me graat tervöër gädd eropp gesatt hatt ? Datt so jo vann derr Schtaat konntroléërt wäärde, mä ét béttste-n-éss, me kontroléërd et sällver, änn géït seg en Wéëk vöër dé Rummel aavängt, derr Priis oppschriive vann di Saakes, di me ä gene Winterschlussverkauf gaïlde wéll.
  • Dréïdens : et gött jo Lü, di maïnde, datt ti Waar, di métt ättech Protsännt Rabatt ferkoët wärrt, äkkstra davöër gemaggd éss, allsuë, Rammschwaar.

Iich wéït neet, watt te réchtege Ärrkläärong éss, änn ed éss meg oug egaal, waïl iich gaïlt meg gätt, wänn eg gätt nüëdech ha off wänn et meg gevéllt. Mä et gött Lü, méïstens Vroolü, di alld en Schtonnt off noch langer vöër e gruët Geschäfft schtönnt, ië di övverhoupt oppmaake, märr ömm béï de öschte te séë, ömm e Schnäppke te maake. Änn da riite se seg dékk ouch noch de Kléjaasche uut gen Haïnt! Nää, fo!

Siegfried Theissen

Kommentar hinterlassen
Keine Kommentare
Kommentar hinterlassen

Ihre Email-Adresse wird niemals veröffentlicht!
Pflichtfelder sind mit * gekennzeichnet.
Bitte beachten Sie unsere Richtlinien zu Kommentaren.

Restl. Anzahl Wörter: 150